Łosiowisko

Slowa i slowka.

2011-05-09T14:29:00.001+02:00

Pare dni temu spadl deszcz. Baczek byl w siodmym niebie bo mogla wreszcie zalozyc kalosze ze Swinka Peppa. Z przedszkola do domu wracalysmy ze dwie godziny bo wszystkie kaluze trzeba bylo porzadnie rozchlapac i przelac wiaderkiem. W czasie jednej z takich operacji lopatka i wiaderkiem zblizyla sie do nas pani z pieskiem...

M: O, Ebusiu, zobacz piesek. Moze chce z toba pogrzebac w kaluzy?
B: Mamu, piesek nie moze grzebac bo nie ma raczki. Piesek ma nogi i ogon tylko.

Baczek dzielnie trenuje siadanie na nocnik. Jedno z posiedzen zakonczylo sie "grubszym" sukcesem. Poczym nastapil szarad slownych ciag dalszy.

M: Ojej! Ebusiu a co to? Siusiu?
B: Nieee mamu, kupa!
M: No tak. Mama sie tylko wyglupia.
B: Mama tylko ty glupia. Ebba zrobila bajs!

Gang z ulicy Ringduvegatan...

A Paczek dzisiaj zobaczyl obiekt latajacy i zatrzymal go wylacznie sila woli! Obiekt ma piec tlusciutkich paluszkow i mama mowi na niego raczka.

PS. Niestety nie wiem dlaczego nie da sie umieszczac komentarzy:( Jesli ktos wie jak to zmienic to bardzo prosze o maila.

Gramatyka

2011-04-30T14:09:00.000+02:00

W jezyku szwedzkim jak w wiekszosci jezykow germanskich istnieja czasowniki zlozone, ktore czasem sie rozdziela i jedna czesc "przerzuca" w inne miejsce zdania. Jedna z takich "czesci" jest slowo "på" (wym. "po"). Po polsku tez istnieje taki morfem w czasownikach i Ebba wie dobrze co z nim zrobic...

B: Tata, zobacz! Magam po mamie zmywac.

B: Mama, czekaj po na mnie.

I moj ulubiony:

B: Mamu, sluchaj po mnie.

Kto lubi rebusy szybko sie domysli co dziecko mowi;)

A ponizej dokumentacja zabaw Ebi.

Mala Mi sie wozi bryka. (Bo Tatus Muminka nie umie. Dzieci widza swiat...)

Lot do Finlandii.

Ebba wybrala sobie najpiekniejsza koszulke.

Bo ci dorosli to nic nie rozumieja...

2011-04-28T09:54:00.000+02:00

Mamy tutaj w domu obok sasiadke Maj-Britt. Jako, ze emerytka i lubi czytac na sloneczku to czesto spedzamy razem popoludnia na sasiadujacych ogrodkach. Ebba Maj-Britt bardzo lubi ( z wzajemnoscia) i stad dialogi...

Baczek lezy na trawie i drze sie niemilosiernie bez powodu (ech dwulatki...). Na ten widok Maj-Britt probuje przyjsc z pomoca.

B: Aaaaa!!! Nie chce, nie chce!
MB: O, Ebusiu jak ladnie spiewasz. Co to za piosenka?
B (ucichla jakby ja ktos zatkal): Maj-Britt, Ebba krzyczy a nie spiewa.

Chwile pozniej.
MB: A Twoj braciszek tez czesto krzyczy, co? Robi tak: aaaa.
B: Nie Maj-Britt, Jasio robi "Gaa gaa!"

A poniewaz Ebba to dziecko z dobra pamiecia opowiada pozniej tacie:
B: Tata, Ebba tu lezala i krzyczala (pokazuje na trawnik).
Tata: Tak? A dlaczego?
B: Bo Ebba sie gniewa. A Maj-Britt myslala, ze Ebba spiewa. Maj-Britt nie rozumie...

Tu Ebba krzyczala...

Ostroznie, ostroznie... Dobrze, ze misio mnie trzyma...

Nie placz Jasiu. Zobacz, Ebba hopa!

Glad Påsk!

2011-04-24T21:25:00.000+02:00

Wesolych Swiat Wielkanocnych!

Wszystkim czytelnikom Losiowiska,

zyczy Baczek i Paczek z rodzicami.

Dziecko prawde ci powie...

2011-04-22T20:13:00.000+02:00

Pogoda u nas na Losiowisku dopisuje i spedzamy duzo czasu na dworzu. Baczek szaleje na placu zabaw... Przepraszam, poprawka, uczy sie szalec. Bo to dziecko bardzo ostrozne i nawet z kraweznika chce schodzic trzymajac sie mamy... Ciekawe po kim to?;) A Paczek? Jak to Paczek...

Mama: Ebusiu, co robisz?
Baczek: Ja Ebba sie bawi.
M: A co robi Jasio?
B (automatycznie, nie podnoszac wzroku): Jasio spi.

Jednym z ulubionych zajec Baczka jest puszczanie baniek mydlanych.

B: Mamu, ja Ebba chce puszczac blublur.
M: Prosze Ebusiu, masz i dmuchaj.
B: Mamu, pomoz. Tylko dmuchaj porzadnie!

Ktoregos dnia po powrocie z placu zabaw zostalismy przed domem. Zajelam sie czyms odwrocona do Ebby plecami:

B: Mamu, Ebba kopie.
M: Fajnie Ebusiu. Kopiesz sobie na niby?
B: Nie mamu, ja Ebba kopie naprawde.
M: Haha, Ebusiu, przeciez my nie mamy piaskownicy.
B: Mamy mamu.
M: Taaak? A gdzie.
B: Tu.
M: Nie Ebusiu, to rabatka...

No i trzeba sie bedzie przejechac do sklepu i nabyc jakies kwiatki, bo faktycznie rabatka przypomina bardziej pustynie Gobi. Dziecko powie ci to, czego nie odwazy sie nikt inny.

Paczek oddaje sie swojemu ulubionemu zajeciu. Jak widac zamilowanie do misiow jest u nas dziedziczne.

polsko-szwedzkie dialogi na cztery rece i dwie nogi

2011-04-13T21:06:00.000+02:00

Jako mama dwujezycznego dziecka mam codziennie niezliczone powody do radosci slyszac jej monologi przy zabawie i dialogi z Paczkiem. Ogolnie chodzi o to, ze zycie sobie nalezy ulatwiac i zasada ta odnosi sie do jezyka jak do wszystkiego innego. Skoro pewne zwroty sa prostsze/krotsze w jednym jezyku niz w drugim to co sie czlowiek ma wysilac...
A podsluch moze wygladac tak:

Baczek: Mama, aktaj sie! Tu jest bardzo isit. Ebba idzie här. Tutaj inte slisko.*

Paczek: Gaaa, gaaa!
Baczek: Mama, Jasio mowi "ga". (Do Paczka) Jasiu, inte plakaj. Mama zrobi velling (kaszka).

Na placu zabaw. Jasio spi w wozku a Ebba zjezdza ze zjezdzalni.
B: Mama, Jasio jest jette lesen. (bardzo smutny)
M: Nie, Ebusiu. Wszystko dobrze, Jasio spi.
B: Nej mama, Jasio lessen. Nie umie oka kana (zjezdzac ze zjezdzalni).
B: Jasiu, nie placz. Ebba kommer snart. Musze tylko oka kana!

Baczek bawi sie figurkami muminkow w domku. Z pokoju slychac:
Mumin-mamma, chodz tutaj. Vill ha kanapka? Inte? Okeej.

A najlepszy dialog dnia dzisiejszego odbyl sie miedzy Baczkiem a mna. Ebba nie chciala jesc zupy bo sie zorientowala, ze soczewica to nie groszek - nie jest zielona. A ze byla w nastroju rozrabiarskim, zamiast powiedzec, ze nie chce, po paru lyzkach zaczela wypluwac. Powiedzialam, ze to brzydko a jak nie pomoglo, odstawilam zupe i powiedzialam, ze sie pogniewam. Baczek po paru minutach przyszedl sie przymilac, usiadla mi na kolanach i mowi:

B: Ja Ebba chce ciastko, mamu.
M: Nie Ebusiu. Ciastko zjada sie po zupie. Nie zjadlas zupy, nie bedzie ciastka.
B: Ja Ebba vill inte zupy. Wypluwam. Nie bedzie ciastka. A to szkoda.
( I na dowod tego jaka szkoda pieknie sie do mnie usmiechnela;)

*Szwedzkie slowa dla wygody czytelnikow w zapisie fonetycznym.

Zamilowanie do robotek po mamusi:)

Baczek rajdowiec.

2011-04-07T10:02:00.001+02:00

Ebba odkryla ostatnio, ze istnieja samochody, ktore nawet ona moze prowadzic. Chodzi oczywiscie o taki napedzany noznie. W zwiazku z czym wymarzyla sobie taki w kolorze "buan" (dla niewtajemniczonych tlumaczenie na polski - niebieski), ktory udalo nam sie nawet znalezc i kupic w pobliskim sklepie z zabawkami. Baczek z radosci skakal cala droge, a juz malo nie pekla jak zaczela naklejac na swoj kabriolet naklejki z Hello Kitty.
Po dlugiej i srogiej zimie nareszcie snieg stopnial na tyle, ze wczoraj odbyla sie podworkowa premiera "Buana". Ebba po raz pierwszy pojechala do przedszkola samochodem!

Uwaga jade!!!

Kocham ten sport!

Wersja dla zmeczonych.

A tym czasem Paczek...

Baczek i Paczek - czyli kto tu rzadzi

2011-04-06T21:14:00.000+02:00

Na poczatek przydaloby sie przedstawic tytulowych bohaterow i glowne przyczyny calego tego zamieszania, ktore spowodowalo, ze nie pisalam juz prawie rowniutko dwa lata.

Bohater nr. 1 - Ebba (ksywka Baczek)

Wiek: dwa lata

wzrost: sredni
predkosc: naddzwiekowa z tendencja do swietlnej
zainteresowania: muzyka i muminki
ulubiony bohater: (poza muminkami) Bob Budowniczy i Hello Kitty.

Bohater nr.2 - Jasio (ksywka Paczek)

wiek: dwa miesiace

wzrost: sluszny (a waga jeszcze lepsza)

predkosc: a co to takiego?
zainteresowania: mleczko i skad ono pochodzi
ulubiony bohater: starsza siostra, ktora wszystko umie.

Bo to taki chory narod.

2009-02-22T16:14:00.003+01:00

Jak to sie czlowiek moze oszukac. Wydawalo by sie, ze Szwedzi to narod zdrowiem tryskajacy i cierpiacy na deficyt hipohondrykow. Ale jak sie okazuje prawda jest zupelnie inna. Trudno do niej dotrzec ale jak sie spojrzy na jezyk... No wlasnie to nie widac nalotu tylko raczej nalecialosci jakies.
W szwedzkim istnieje mnostwo slow, zarowno o pozytywnym jak i negatywnym znaczeniu, ktore zawieraja w sobie czlon "chory". Zacznijmy od tego, ze zwykly Szwed zazdrosci na dwa sposoby (i pewnie dlatego taki schorowany;). Jest albo avundsjuk (czyli chory-ze-zlosci) albo svartsjuk (chory-na-czarno). Nie pytajcie mnie dlaczego jak zazdrosci to az czernieje ale dwa te slowa stosuje sie ponadto w dwoch zupelnie roznych sytuacjach - bo tutaj nawet zazdrosc ma rozne niuanse.*
Ale Szwed moze tez byc pratsjuk (chory-na-mowienie) czyli gadatliwy. Ale nie tak po prostu, bo i tutaj mamy do czynienia z drobna zlosliwoscia. Pratsjuk Szwed nie jest mile widziany w towarzystwie, nie daje innym dojsc do slowa i jest meczacy. Za to taki co jest pratglad (radosny-w-mowieniu) to juz inna bajka, z takim to tylko pogadac...
Mamy tez przypadki chore na to samo co Ebi - czyli sällskapsjuk (chory-na-towarzystwo). Typowy objaw to radosny smiech kiedy w kolo jest mnostwo ludzi, oraz oznaki stresu i niezadowolenia kiedy jest cicho, lub co gorsza w poblizu nikogo nie ma.
Istnieje tez niebezpieczna grälsjuka (choroba-na-klotnie). Niestety charakteryzuje sie gwaltownymi i czestymi wybuchami z tendencja do powracania. Osoba zarazona, nie zdaje sobie sprawy ze stanu zdrowia, a wrecz lubi stan chorobowy i z radoscia funduje go sobie i innym.
Zeby nie wspomniec o takich oczywistych zlozeniach jak:

sjuksköterska (opiekujaca-sie-chorymi, slowo dla mnie w dalszym ciagu nie do wymowienia) czyli pielegniarka;
sjukhus (dom-chorych, do wymowienia po dlugiej rozgrzewce aparatu mowy) czyli szpital;
sjösjuka - najzwyczajniej choroba morska (nawet nie pytajcie o wymowe...);

Jak widac i jezyk i narod sa chore. Dobrze, ze panuje zdrowy rozsadek;)

"Chora na nude".

*Dla mowiacych po angielsku dodam dla ulatwienia, ze to takie odpowiedniki jealous i evious.

Taka jestem duza...

2009-02-18T18:00:00.012+01:00

Jak juz wczesniej wspomnialam Losiowisko chwilowo nie bedzie ostoja blyskotliwej mysli, a raczej galeria zdjec. Byc moze zawiode tym niektorych wiernych czytelnikow (bo wiem ze sprawdzonego zrodla, ze tacy istnieja!:)) ale czas jaki moge spedzic przy klawiaturze jest chwilowo bardzo ograniczony. Mamy bowiem tutaj w domu taki zywy "zegarek" nastawiony na jedzenie co dwie godziny;) Przyznam sie jednak, ze mimo iz zegarek ten chodzi rownie dobrze w nocy to nie mam sumienia nawet na to narzekac. Ebusia jest bardzo grzecznym dzieckiem i krzyczy tylko jak jej czegos potrzeba (czytaj potrzeba JESC!). Dalej nie rozwiklalismy zagadki po kim taki apetyt ale jestesmy przeszczesliwi, ze poki co jest bardzo dobrym "jadkiem" w przeciwienstwie do rodzicow, ktorzy w dziecinstwie byli niejadkami.
Jako dowod rzeczowy niezwyklej urody i inteligencji mojej CORY zalaczam nowe zdjeciaa.
Adios:)
Ps. Ebba dostala dzisiaj trzecie imie - w jezyku migowym! Ciocia Katarina wymyslila. Pokaze jak sie spotkamy.
Ja i moja Cora:)

Tak oto rozmawiam z zabawkami.
A tak trenuje na silowni.

A potem to czlowiek taki zmeczony...
...,ze tylko sie zawinac w kocyk i usnac.

Ale ogolnie to jest bardzo zadowolona z zycia ta moja poziomka mala.

EBBA!

2009-02-02T12:27:00.006+01:00

Losiowisko wkracza w nowa faze. Nowa Ere chcialoby sie powiedziec. A to wszystko w zwiazku z Wielkim Wydarzeniem, ktore mialo miejsce rowno miesiac temu. Jak zapewne wiekszasc czytelnikow wie 2 stycznia o 10.25 urodzila sie Ebi. I moze nie jest to najwazniejsze zdarzenie w Szwecji, ani nie opowiada zbyt wiele o szwedzkiej mentalnosci, ale podejrzewam,ze temat ten zdominuje Losiowisko przez jakis czas. Co najmniej dopoki nie zaczniemy wyruszac z Ebi w wielki swiat i podgladac ludzi.
Poki co moja Cora, nauczyla sie juz spac w swoim lozeczku, wolac jesc (bardzo donosnie) oraz przyswoila sobie radosnie zasade zmiany osobowosci o zmierzchu. Istny doktor Jekylli Mr.Hyde a kto pamieta Kabaret Starszych Panow i piosenke wykonywana przez Golasa, ten wie...;)
"Rano budze sie sliczny, liryczny i apetyczny (...) A gdy splynie zmrok wieczorny, typem staje sie upiornym..."
Ale i tak uwazam, ze jest najlepszym dzieckiem na swiecie. W koncu zupelnie do tatusia podobna;)

Ps. Bardziej zainteresowanych zdjeciami zapraszam na "nasza klase".

Doktor Jekyll...

...i Mr. Hyde.

A ja rosne i rosne...

2008-11-14T10:58:00.005+01:00

Czas leci i w tym roku jest bardziej "wymierzalny" niz kiedykolwiek. Mozna go mianowicie mierzyc obwodem mojej talii, lub - jak to slusznie zauwazyla moja uczennica - jej brakiem. Wychodowalam sobie pilke, ktora w dodatku zyje wlasnym zyciem i ostatnio zmienila imie robocze z Szyszki na Pupiszona;) A to dlatego, ze ulozyla sie pupa "do wyjscia" i z luboscia depcze mi po pecherzu.
Ale poza tym dzieje sie nieco wiecej. Jestesmy w trakcie kupowiania domu - co mozna traktowac jako zaproszenie do odwiedzin. Domek jest ma sie rozumiec czerwony i jak wszystko pojdzie dobrze z planem to bedzie nasz juz przed Swietami.
A dla smiechu zamieszczam troche zdjec.

To na przyklad ciacha z okazji miesiaca walki z rakiem piersi. Pyszne byly! Ale ja przy okazji wesze podstep - to na pewno po to, zebysmy lepiej zrozumialy facetow;)
A tak wyglada przeglad samochodu w Szwecji...;)
A to podzial obowiazkow...

Na koniec wrzucam linka. Jakby ktos chcial kupic nasze mieszkanie;) A przy okazji Ci co nie byli obejrza.
http://www.hemnet.se/beskrivning/hemnet/321997

Miasto przemyslowe

2008-08-08T20:07:00.010+02:00

Dawno temu - a bylo to na wiosne, zanim wygladalam jak waz ktory polknal pileczke ping pongowa- wybralismy sie na wycieczke do innego miasta w naszym hrabstwie, a mianowicie Norrköping. (Nota bene, jesli spojrzycie na mape Szwecji okaze sie, ze co drugie miasto nazywa sie jakos z -köping. Jest tego mnostwo i nigdy nie wiem gdzie ktore lezy, ale wiem, ten przyrostek ma cos wspolnego z targiem.)
Wycieczka miala charakter: sportowy - VSK gralo mecz wyjazdowy, integracyjny - Maciek integrowal sie ze Szwedzkimi fanami "jedynego slusznego sportu" oraz kulurowy - ja lazilam i robilam zdjecia. Efekty byly rozne. Chlopaki wracali do domu oplakujac sromotna porazke
zielono-bialych, a ja spedzilam bardzo milo sloneczny dzien. Bylo to jedno z pierwszych naprawde wiosennych popoludni, wszystko
zaczynalo sie zielenic i okazalo sie, nawet miasta przemyslowe moga byc ladne.
Ponizej wyniki mojego spaceru.

Szwedzka opieka zdrowotna.

2008-06-21T11:14:00.003+02:00

Ciaza nie choroba. Samo przyszlo i samo sie bedzie rozwijac. Tak brzmi glowna zasada opieki nad ciezarowkami w Szwecji. Nietrudno sie domyslic, ze po opowiesciach moich dwoch siostr ciotecznych o tym jaka opieke one mialy w Polsce, wlos mi sie na to zjezyl i chcialam emigrowac z powrotem na dziewiec miesiecy. No bo do czego to podobne? Cala ciaze prowadzi wylacznie polozna. Pierwsze spotkanie z ta mila pania odbywa sie dopiero kolo 11, 12 tygodnia a nastepne dopiero trzy miesiace pozniej! Badanie krwi owszem, ale raz i nie takie znowu kompleksowe. A USG przy sprzyjajacym wietrze to pewnie ze dwa razy...
Tak sobie to wszystko zlozylam do kupy i juz juz mialam (bardzo po ciazowemu) rozkleic sie i zaczac beczec, ze moj Maly Geniusz nikogo nie obchodzi a oni powinni tu chodniki wyrownac, zebym sie nie potknela.
Ale wrocilam do domu i dotarlo do mnie pare innych rzeczy. Po pierwsze, ciaze prowadzi polozna, bo ona sie do tego szkolila- tylko do tego wiec jest specjalistka. Jak wezwie lekarza to wlasciwie juz nie powod do radosci bo to znaczy, ze cos jest nie w porzadku.
Po drugie, wizyty sa rzadko ale za to jak cos mnie niepokoi to moge zawsze zadzwonic (jak nie odbiera akurat to nagrac sie na sekretarke - naprawde oddzwaniaja!) i spytac sie co robic. Jak sie okazuje, ze to co sie dzieje nie jest do konca OK, to tego samego dnia mam wizyte u ginekologa poloznika. Co prawda platna, ale za to po trzech takich wizytach dostaje sie "karte stalego klienta" i przez rok nie placi sie za zadne wizyty (oprocz dentysty).
Kolejna sprawa, ze prowadzenie ciazy, analizy, badania prenatalne i USG sa za darmo. Faktycznie rzadko, ale za to gdyby jakis wynik byl nienajlepszy to zrobia czesciej i tez sie za to nie placi.
Czyli w sumie az tak "dwupakow" nie zaniedbuja. Wrzucaja na ten swoj szwedzki luz, bo po co sie nakrecac jak wszystko jest OK? W koncu ciaza nie choroba...

Szczesliwa 13

2008-06-19T09:01:00.002+02:00

Niedlugo zaczynamy z Szyszka 13 tydzien znajomosci. Z tej okazji chcialam pochwalic sie wszem i wobec jakie mam zdolne dziecko! Sprobujcie sie tyle nauczyc w trzy miesiace to pogadamy;)

Maleńki człowiek otwiera usta i połyka wody płodowe, dzięki temu ćwiczy nerki i cały układ trawienny. Gdy przypadkiem muśnie palcami warg, zaczyna odruchowo ssać. Rozwija się zmysł smaku. Pojawią się zawiązki zębów stałych (zawiązki zębów mlecznych są gotowe już od czterech tygodni). Dziecko robi miny: nadyma policzki, marszczy czoło, zwija wargi w ryjek ? ćwiczy mięśnie twarzy. Przydadzą mu się, kiedy będzie ssać, a także potem kiedy będzie się uśmiechać. Ukształtowały się już kości, stawy i mięśnie. Torebki stawowe wypełnia maź stawowa, co umożliwia płynne poruszanie się ? i dziecko z tego korzysta: mach rękami i nogami, przytula się do ścian pęcherza płodowego, kręci głową, fika koziołki, podkurcza palce stóp, ssie kciuk, umie się nawet podrapać. Ale wody płodowe tłumią ruchy malca na tyle że nic nie czujesz. Dziecko ma teraz rozmiar brzoskwini (65-80 mm) i wagę dorodnej rzodkiewki (13-20g).

TADAAAM!!!

2008-06-17T10:15:00.004+02:00

No wiec nadszedl ten dzien kiedy postanowilam podac TEN fakt do wiadomosci publicznej. I tak wiekszosc z czytelnikow juz sie jakos o tym dowiedziala, co nie zmienia jednak podnioslosci tej chwili. Z niemala trema przedstawiam Wam...
SZYSZKE!
I tylko bardzo prosze niech nikt sie tu publicznie nie nasmiewa,ze taki brzuch to nie brzuch. Bo to dopiero (albo az) 12 tydzien i zazwyczaj niewiele wtedy widac a ja juz nie mam zwyczajowej plaskiej deski. Ponadto niedopinaja mi sie zadne spodnie! HA!:)
A jesli chodzi o sama Szyszke, to jak mowi Hasse ma jego geny, bo odkad jestem w ciazy kawa pachnie i smakuje jak nigdy dotad!
Poza tym rzadzi sie juz na calego, bo kaze mi spac kolo 13h na dobe (codziennie!), odmawia wspolpracy przy jakichkolwiek probach trenowania oraz domaga sie codziennie duzych ilosci wszelkiego rodzaju warzyw straczkowych:)

Niewtajemniczonym zas powiem, ze w 12 tygodniu to Szyszka jest juz wielkosci kiwi, ma wszystko "na miejscu" (nawet paznokcie), potrafi ziewac, lykac a nawet dostaje czkawki. Plywa sobie jak chce i kopie ale poki co ja nic jeszcze nie czuje wiec spie po nocach;)

Zaleglosci

2008-06-07T10:10:00.007+02:00

Tym razem wyjatkowo na blogu pojawi sie element polski. Choc zeby nie bylo zbyt nudno z domieszka meksykanska;)
Zagatkowe konie tudziez zebry przedstawione sa na zdjeciu grupowym:)
Sciskam Was goraco!
A jutro zrobie zdjecie SOBIE i Wam pokaze jak wygladam z Szyszka;)

Ach ta truskawkowa Margerita...

The Fantastic Four!

And... The Fantastic Three (bo ja sie wpycham na kazde zdjecie;)

A na deser Zebra i MY!

Taki folklor

2008-05-01T13:12:00.003+02:00

Jakis czas temu stwierdzilam, ze coraz trudniej mi znalezc zabawne rzeczy do opisania na blogu. Wydawalo mi sie, ze wszystko co smieszne juz obsmialam i wlasciwie cala reszta jest normalna. Ale czyzby na pewno? Czy przypadkiem nie zaczynam nasiakac tutejszym folklorem na tyle, ze przestaje zauwazac jego przejawy w codziennosci? Taka ulica zamknieta ze wzgledu na zabki albo feminizm w oznakowaniu drogowym to jeszcze sie rzuca w oczy ale od kiedyz to uznalam za zupelnie naturalne sortowanie smieci ze wzgledu na kolor/format/twardosc itp...?
Tak wiec uszy i oczy sa od teraz we wzmozonym stanie pogotowia i na nowo wypatrujemy szczegolow nordyckiej mentalnosci, ktore warte sa opisania (nawet nie koniecznie obsmiania).
Wpadlam tez na pomysl wprowadzenia pewnego elementu stalego w naszych spotkaniach - Drodzy Czytelnicy od dzis na Losiowisku zawitaja ... Nalgowki Dnia - czyli o czym pisze nasza lokalna (i nie tylko) gazeta.

* * *
VLT* 1 Maja 2008

Chlopiec spadl z roweru i uderzyl sie w glowe!
(W Szwecji do 15 roku zycia jazda w kasku jest obowiazkowa. Ten chlopiec kasku nie mial. I widzicie jak sie to konczy!)

Pijanstwo przy ognisku - jak co roku w noc Walpurgii odnotowano wiele przypadkow upojenia alkoholowego.
- Nie doszlo jednak do rekoczynow lub przestepstw- mowi rzecznik policji w Västmanland.
Zanotowano okolo 30 pijanych osob w Hrabstwie Västmanlad podczas wieczoru i nocy Walpurgii. Wiekszosc z nich w Västerås, lecz kilka przypadkow znaleziono rowniez w miastach Sala, Köping oraz Fagersta.

A podli wandale wypisuja na murach... MILOSC ;)

*VLT (Västmanlands Tidning) - Czyli nasz dziennik regionalny.

Wiadomosci ze Szwecji

2008-04-30T10:23:00.003+02:00

Ponizszy tekst jest jedynie przetlumaczony ze szwedzkiego. Szwecja w pigulce - nawet nie bede komentowac:)

"Ludzinka"* na przejsciach dla pieszych.

Rzad zadecydowal, iz w tym roku ministerstwo transportu ma zamienic wszystkie znaki przy przejsciach dla pieszych na nowe. Ludzik, ktory na nich widnieje ma byc zastopiany figura zenska. Decyzje podjeto m. in. po tym jak kilka gmin zglosilo sie z prosba o zgode na wymiane swoich znakow na "zenskie".
Jednak glownym powodem zmian znakow na "ludzinki" jest dazenie od rownouprawnienia we wszystkich dziedzinach zycia. Na wiekszosci znakow drogowych wystepuja bowiem ludziki plci meskiej. Sekretarz stanu Leif Zatterberg mowi: "Nadszedl czas, zeby kobiety byly widoczne na wiekszej ilosci znakow drogowych".

 
* W Szwecji znak przed przejsciem dla pieszych nazywa sie "Herr Gårman" czyli
"Pan Chodzik". Na potrzeby nowych znakow przerobiono go na "Fru Gårman" czyli
"Pani Chodzik". Skoro u nas jest na znakach ludzik - przerobilam na zenska
ludzinke. Jesli macie inne pomysly na nazwe nowego znaku PISZCIE:D

Ekologia

2008-04-29T20:06:00.004+02:00

Szwecja jest krajem ekologicznym. Sortujemy smieci, coraz wiecej energii jest pozyskiwana z odnawialnych zrodel itp. Ale nadal potrafi mnie zaskoczyc.
W zeszlym tygodniu jak zawsze obudzila mnie audycja lokalnego radia. (Hasse uwaza, jest okropne a mnie rozczula tutejszy "folklor":) Jedna z najwazniejszych wiadomosci dnia bylo, ze na trzy tygodnie zamknieto jedna z ulic na obrzezach centrum. Powodem byly... zaby.
Okazuje sie,ze przez te wlasnie ulice co roku zabki radosnie skacza sobie do pobliskiego parku gdzie skladaja skrzek. Niestety dla wielu z nich skok po asfalcie okazywal sie byc tym ostatnim.
Przez kilka lat na tej ulicy na okres zabich godow umieszczano znaki "Zwolnij! Zaby" ale i to nie pomagalo. Dlatego w tym roku cala ulice zamknieto.
Ale to jeszcze nic. Moze byc lepiej - tego samego dnia w ogolnokrajowych wiadomosciach poswiecono dobre piec minut na opowiadanie o fantastycznej inicjatywie w Västerås. Nawet pewien profesor biologii opowiadal o tym, ze zaby sa zagrozone wymarciem i stawial nasze miasto za przyklad.
No jakby nie bylo jestesmy przeciez 5 (albo 6) najwiekszym miastem w Szwecji:)

Pawie oczko na schodach katedry.

Autorka w niedzielne popoludnie - w miescie jak widac tlumy...

Wloczykije

2008-04-06T19:49:00.016+02:00

W Västerås jak w "Rejsie" - nic sie nie dzieje. Spokoj, cisza... wiec nas zaswedzialy piety i wybralismy sie... w rejs! Nie dookola swiata co prawda, ale na druga strone Baltyku - do Estonii.
Tallinn jest stary i piekny ale niewielki. Dzieki temu,ze pierwszego dnia dopisala nam pogoda, zwiedzilismy niemal wszystko co bylo do zwiedzenia. Drugi dzien, jako ze bylo zimno i szaro, poswiecilismy na zwiedzanie kafejek. No ja tam nie marudze:D
Poza tym okazalo sie,ze warto jest byc gapa. Kiedy rezerwowalismy sobie nocleg nie wiedzielismy nic o hotelu, poza tym,ze nazywa sie SPA. Okazalo sie,ze lezy 250 m od starego miasta i... ze mozemy korzystac z niemal wszystkiego co tam bylo. A byl basen z fonannami, basen wychodzacy na zewnatrz, basen z babelkami, wodospadami, jakuzzi a nawet bar do ktorego sie podpylwalo i mozna sobie bylo pic pyszne rzeczy siedzac w wodzie...
Ogolnie rzecz biorac pobyt bardzo udany - az sama sobie zazdroszcze;)

Nasz wypasiony hotel:

tu siedzielismy w babelkach...

Rynek
Jak widac Tallinn jest miastem sredniowiecznym:)

Nie bylabym soba gdybym nie zrobila zdjecia jakims drzwiom...

Alexander Nevsky

Znajdz motylka na obrazku:)

No. Polecamy!

Troche o jezyku - klimat a ekonomia

2008-02-15T21:47:00.004+01:00

Szwedzki jest prosty! Tak nazwalabym swoj kurs jezyka dla przyjezdnych, glowny sztandar mojej proskandynawskiej propagandy. Ale chociaz to jezyk prosty to jednoczesnie bardzo dynamiczny i ekonomiczny zarazem. Jednym slowem morze (zimne) mozliwosci.
Zacznijmy od wytlumaczenia dlaczego jest prosty. Po szwedzku prawie nic sie nie odmienia. Nie wazne czy Ty czy ja, zawsze jest "robie" a krzeslo to zawsze krzeslo nie wazne w jakiej pozycji sie akurat znajduje w zdaniu. Prostota ta, jak wiekszosc tutaj, wynika zapewne z klimatu. Przeciez kazda fleksja i inna koniugacja to dodatkowe sylaby, czyli nie daj Boze, nadmierny wysilek dla i tak juz przemarznietego aparatu mowy. Dlatego tez szwedzki ma swoja druga ceche - jest ekonomiczny. Pokazcie mi drugi jezyk na swiecie w ktorym ze wszystkiego da sie zrobic czasownik. Tu sie nie zmywa naczyn tylko "naczyniuje", nie robi na drutach tylko "drutuje", nie siedzi w domu w piatek wieczorem z rodzina i spedza przyjemnie czas tylko... eee... "siedziwpiatekwieczorem....". No wersja szwedzka jest tym razem krotsza.*
Ekonomia tutaj nie ogranicza sie jednak tylko do czasownikow. Kupujac bilet w atuobusie po prostu podaj pieniadze kierowcy a dostaniesz bilet. No chyba,ze chcesz mu sie bardzo uprzykrzyc i kupic bilet ze znizka - wtedy wystarczy magiczne slowo "mlodziez"**.
Niech tez Cie reka Boska broni wprowadzac w zycie kontynentalne maniery w rozmowie z pania w sklepie. Jesli chcesz wiedziec co gdzie lezy w supermarkecie, po prostu powiedz "makaron" a uslyszysz do ktorego regalu masz sie udac. Jesli jednak nie uda Ci sie przezwyciezyc wrodzonego instynktu i zaczniesz zalewac obsluge "przepraszam-czy-mozesz-mi-powiedziec" i tym podobnymi zwrotami, istnieje ryzyko,ze dana osoba przyjrzy Ci sie bardzo dokladnie i przez kolejne pol dnia bedzie sie bardzo gleboko zastanawiac skad Cie zna. To niemozliwe przeciez, zeby ktos zupelnie obcy wdal sie z nia w taka dluga rozmowe...
Najbardziej kreatywni w kwestii ekonomii jezykowej sa jednak Szwedzi z polnocy. Jesli kiedykolwiek spotkasz takiego nie zdziw sie jesli zupelnie niespodzianie wyda dzwiek przypominajacy cos miedzy "siup" a gwizdem na wdechu. Jesli wydanoby kiedys rozmowki z Norlendczykami (ktore zapewnie bylyby najkrotszymi rozmowkami na swiecie) tlumaczenie brzmialoby mniej wiecej tak: -" Mi tez milo Cie poznac. Tak, zgadzam sie. Moze troche kawy? Nie nie mam cukru w domu- my pijemy tylko czarna."
Jednym slowem dziewczyny - Szwed to partner idealny - nigdy nie przerywa. Bo i tak nie ma po co.

* To nie zart. Szwedzka wersja istnieje i nazywa sie "fredagsmysa".
** Zimny klimat konserwuje. W Szwecji mlodzieza sa wszyscy do 26 roku zycia.

Jak to jest byc zona wikinga

2008-02-08T08:27:00.000+01:00

Szok kulturowy po przeprowadzce do Szwecji jednak u mnie wystapil. I chociaz spedzilam tu przeciez troche czasu to zamieszkanie z Wikingiem to seria niespodzianek. Pewnych rzeczy trzeba go nauczyc a do innych samemu sie przyzwyczaic. Przyspasabianie Szweda do kontynentalnych standartow (kazdy tutaj wie, ze tak naprawde Skandynawia nie jest czescia Europy) nalezy zaczac powoli i bardzo lagodnie. Mozna na przyklad ucieszyc sie jesli wymsknie mu sie szowinistyczna uwaga typu "ladnie dzis wygladasz". Radosc trzeba jednak wyrazic bardzo wyraznie (zeby nie pomyslal,ze to ironia) i dodatkowo zapewnic, ze ani tej , ani uwag typu: masz ladne oczy/glos/nogi, nie uwazamy za ponizajace.
Przyzwyczajony do regularnych atakow feministek, klasyczny Szwed nie odwazy sie tez podac plaszcza, otworzyc drzwi a juz nie daj Boze ustapic miejsca. Instrukcje dotyczace zmiany takiego zachowania nalezy jednak podawac bardzo dokladnie. W przeciwnym razie dojdzie do znanej mi z zycia sytuacji, ktora zakonczyla sie nastepujacym dialogiem:
- Kochanie dlaczego nie przytrzymales drzwi dziewczynom?
- Slucham???
- No, wszedles zaraz za mna...
- No wlasnie, przeciez mowilas ostatnio, zebym Cie przepuszczal w drzwiach...
Za lekcje manier mozna zaplacic, wyraz konsternacji na jego twarzy - bezcenny;)
Ale sa tez zalety. Taki udomowiony Szwed, bedzie uparcie zmywal, sprzatal i wynosil smieci BEZ proszenia i przypominania. Bo przeciez mamy rownouprawnienie...

PS. A jesli chcecie posluchac najdziwniejszego reggae i posmiac sie troche to prosze: http://www.youtube.com/watch?v=XwVp8N6-7S4

Nowe, nowsze i troche starsze czyli jak sie nadrabia zaleglosci

2008-02-02T22:20:00.000+01:00

Od czego by tu zaczac. Spojrzenie na ostatnie posty podpowiada, ze mam niemal roczne zaleglosci w komentowaniu skandynawskiej rzeczywistosci. Ale poniewaz mroczna (zwlaszcza teraz) polnoc to nie caly swiat to moze warto by napisac co sie zmienilo rowniez w innych dziedzinach.
A zmienilo sie sporo. Po pierwsze primo jestem kobieta wyksztalcona. Co prawda mozna w to watpic patrzac na braki w mojej ortografii (brak polskich znakow zwalam na klawiature), ale jest to prawda. Mam na to papier - jestem magistrem i jestem z tego dumna;)
Po drugie primo jestem zona (choc jeszcze nie matka;) i tez mi z tym dobrze. Jak to bylo do przewidzenia wyszlam za Szweda i pewnie nie wroce. Osiadlam na stale w Krainie Zachodnich Manow (Västmanland;) i spedzam tu sobie czas. O tym jak spedzam rozpisze sie dlugo i namietnie przy najblizszej okazji.
Po trzecie w zwiazku ze slubem byla tez podroz poslubna. Zdjecia z obu uroczystosci zaraz zalacze:)
A po czwarte - rzecz sie stala nieslychana, jest na swiecie jeszcze jedna Agnieszka. W tej rodzinie znaczy sie! Urodzila sie Marysi siostra i ma juz ponad dwa miesiace i szesc kilo. Trzymajmy kciuki za dalsze postepy - takie imie zobowiazuje: Ponizej - Agnieszka i Agnieszka. W sumie to czasem szkoda, ze porywanie jest karalne.
A teraz dosyc gadania - czas troche poogladac. A za jakis czas skrobne znowu pare slow o moich zabawnych Skandynawach.

Huraaa, nikt nie zwial sprzed oltarza:D (od lewej: Hasse, Ja, Marta, Dala vel Wioska w Dolinie)

Zdesperowany Pan Mlody. (Ale i tak mialam najpiekniejsza sukienke swiata...)

Mialysmy ubaw! A potem byla Grecja...

Literatura ponad podziałami, czyli niosę kaganek oświaty

2007-03-15T20:56:00.000+01:00

Tym razem będzie o Szwecji ale tylko troszeczkę. Żyję chwilowo jednym tematem tylko z przerwami na magisterkę, a mianowicie szwedzką literaturą dziecięcą. (Postaram się bez zbytniej propagandy ale nie obiecuję, że mi wyjdzie;)
Każdy niemal młody Polak, wie doskonale kto to Lasse, Bosse i Olle z Bullerbyn. Kim jest Pippi Langstrump (starsi znają Fizię Pończoszankę). Większość słyszała też pewnie coś o Ronji Córce Zbójnika, albo Braciach Lwie Serce. No i nic dziwnego, bo przecież napisała je klasyk literatury u dziecięcej, czyli Astrid Lindgren. Mało kto jednak wie, że w tym kraju gdzieś za morzemm (kóry zresztą Lindgren ponoć opuściła ze względu na podatki) jest istna kopalnia książek dla dzieci.
Zacznijmy od prehistorii czyli Elsy Beskow, która wcale na Szwedkę nie brzmi a jednak nią jest i nawet Nobla dostała za Nilssa co na gęsi latał. A niech ktoś mi powie, że nie czytał w podstawówce "Na jagody" - to też ona! I można by pomyśleć, że na te 10 milionów mieszkańców (niecałe) dwie takie pisarki to i tak strasznie dużo. A tym czasem tam się dla dzieci produkuje masowo. Masowo ale nie popowo. Większość książek, to bardzo ciekawe dziełka, dostosowane do wieku i poziomu adresata. Są książki "dla dziewczyn" i "dla chłopaków", ale są i takie, które czytają wszyscy. Są przygody przemiłej krowy - Mamy Muu, lub kota Findusa dla najmłodszych, Saga o Sune dla podstawówkowiczów (przebijająca miejscami francuskie Mikołajki), ale są i przygodowe powieści historyczne o wikingach dla nastolatków.
Powstaje zatem pytanie: Dlaczego nikt o tym nic nie wie?! Ano pewnie dla tego, że tak na prawdę mało kto się Szwecją interesuje. A skoro tak, to trzeba to zmienić.
I takim to właśnie radosnym stwierdzeniem oświadczam niniejszym, że postaram się na nas sprowadzić potop... dobrej literatrury dziecięcej w ciekawym przekładzie;)

Jak Agnieszka zdobywała daleką północ - opowieść w odcinkach.

2007-02-01T18:30:00.000+01:00

Kiedy powiedziałam w szkole, że moim największym marzeniem jest zobaczyć samą północ Szwecji i zdobyć Kebnekaise, wszyscy moi szwedcy znajomi popatrzyli się na mnie z politowaniem i doszli do cichego porozumienia, że do reszty straciłam rozum z braku światła. Doszli też na moje szczęście do innego porozumienia i w ramach prezentu pożegnalnego, zamiast tradycyjnych kijków do "nordic walking" albo czegoś równie praktycznego, kupili mi wycieczkę niemal najdalej jak się da czyli do Abisko i zaopatrzyli w siatkę na ryby, ktorą przy wręczaniu biletów uroczyście włożyli mi na głowę. Jek się okazało, siatka na ryby była siatką przeciw "knotom" czyli małym, wstrętnym owadom, które z braku innych zwierząt licznie zamieszkują odległą północ a ich głównym pożywieniem są turyści. Bilety kolejowe na szczeście okazały się prawdziwe i już w kilka dni później jechałam w sypialnym przedziale tam gdzie słońce nie dociera... przez pół roku.

Postanowiłam się wybrać do Abisko w okolicy przesilenia letniego, bo wtedy to właśnie można najlepiej podziwiać "midnatt sol" czyli słońce o północy. Po 18 godzinach podróży, wylądowałam u celu. To znaczy na wysokości norwekiego Narvika, jakieś 200 km na północ od koła
podbiegunowego. Abisko to maleńska osada, z wielkim schroniskiem, jeziorem i górami dookoła.
Główną atrakcją jest tam wyjazd kolejką linową(troskliwy pan przy bramce każdego otula kocykiem przed wsiadaniem) na szczyt góry , gdzie można się rozsiąść z termosikiem i podziwiać zachód niezachodzącego słońca. Wrażenie jest niesamowite, zwłaszcza jeśli po wieczornym deszczu zobaczy się przy okazji tęczę o 23.30...
Poza tym jeśli komukolwiek Abisko skojarzyło się z górskimi wyprawami w górach, to nie mógł się bardziej mylić. Tam wszystko jest inne, począwszy od tego, że mało kto na te góry wchodzi. Północna Szwecja to już ziemia lapończyków. Oni tam sobie hodują renifery i znają wszystko na pamięć, więc nie wytyczają ścieżek - nie ma więc niemal szlaków. Jedyny (prowadzący dolinami) to Kungsleden ("szlak królewski"), a jeśli komuś się marzy wspinaczka to musi mieć dobrą mapę i sprzęt, bo po drodze to już tylko ewentualnie renifer albo knoty.
Zupełnie inny jest też sam krajobraz. Doliny są polodowcowe, jak z podręcznika do geografii albo kreskówki "Ice Age", czego przykładem jest Lapport (czyli lapońska brama). Dolinki te wypełniają wyłącznie skarłowaciałe drzewka, przede wszystkim brzozy, i bardzo podmokłe łąki. I knoty, knoty, KNOTY!
Ale kiedy się już odbędzie sześciogodzinną wędrówkę do najbliższego schroniska, okazuje się że warto było. Choćby po to, żeby napić się wody wprost z jeziora wypełnionego wodą z lodowca. I chociaż nie ma tam prądu, zasięgu telefonicznego, a toalety to takie budki z serduszkiem, to nie ma też turystycznego zgiełku a jest wszechogarniający spokój.

Nie ma wiele na tym pustkowiu na szlaku ale kibelek jest i tobardzo zadbany w środku!

jeszcze raz Västerås

2007-02-01T11:06:00.000+01:00

Dalej męczę projekt, więc pooglądajcie sobie:)

Moje Västerås

2007-01-31T11:23:00.000+01:00

Dziś rysuję projekt, więc nie zdążę naskrobać nic dłuższego. Ale za to możecie nacieszyć oczęta zasnieżonym Västerås.

Wszycy pytają mnie czemu właściwie chcę wyjechać...

2007-01-29T10:43:00.000+01:00

Przychodzi mama Jasia do biura posrednictwa pracy, zeby synowi robote jakas
zalatwic:
- Pani, nie byloby dla Jasia jakies roboty, bo pije chlopak i pije....
- A co Jasiu potrafi?
- No murowac umie, podstawówke skończyl...
- A to mamy: murarz, 4000 na reke...
- Pani kochana! Toz przeciez Jasiu caly czas bedzie chodzil pijany, jak tyle pieniedzy zarobi...A za mniej cos nie ma?
- No jest jeszcze - pomocnik murarza, 3000 na reke....
- No, ale 3000 To przeciez bedzie pil i pil... A tak za 600-700 zlotych to cos by sie nie znalazlo?
- za 600-700...Hmmm... To by Jasio musial studia skończyc....

Lody, lody dla ochłody...

2007-01-26T18:43:00.000+01:00

W odpowiedzi na desperadzką prośbę Someone'a o plażę i słoneczko - garść wspomnień z wakacji. W Szwecji oczywiście:)

Dla Szweda "plaża" to słowo-zaklęcie, a samo miejsce to niemal świątynia. Jak już kiedyś wspominałam Szwecja ma bardzo długą linię brzegową (2390km - bez wysp!), jednak żeby na tych setkach mil (Szwedzkich) dopatrzeć się skrawka piasku, trzeba się zaopatrzyć w dużo cierpliwości i dobrą lupę. Wszechobecne skały, nie ustępują nawet morzu i przeciętna "plaża" to po prostu niewysokie skalne urwisko, a jeśli jesteśmy farciarzami to wielki kamień wchodzący w wodę. W obu przypadkach, jednak grunt kończy się równie szybko co niespodziewanie i dalej jest już tylko głębia. (Wyjaśnia to z resztą dlaczego każdy Szwed umie pływać - po prostu, nieprzystosowane jednostki się potopiły.) I dlatego właśnie kiedy zacny potomek wiknga słyszy "plaża" łezka mu się w oku kręci, lub wiedziony insynktem rzuca się wpław na Gotlandię. Może z resztą dlatego tak naprawdę zaatakowali Polskę? Ja w każdym razie podążyłam za podobnym zwem i pojechałam na tę piękną wyspę po raz kolejny - latem. Pogoda była jak malowanie, więc po tygodniu na rowerze miałam pięknie opalone: plecy w ramiączka, nogi w sandałki, a twarz... no twarz w ogóle. Żeby te ubytki w brązie wyrównać postanowiliśmy poszukać plaży. Okazało się szczęśliwie, że jest i to całkiem niedaleko (ledwie półtorej mili) od schroniska Prawdziwa Piaszczysta Plaża. Aha, OGROMNA - jak to powiedział tubylec, Got. Zabraliśmy więc sprzęt i pojechaliśmy. Pędziliśmy mało nam się oponki nie poprzepalały aż wreszcie usłyszeliśmy upragniony szum fal. Na twarzach wszystkich zmierzających w tę samą stronę co my malowała się ekscytacja, milkły rozmowy bo oto już doszliśmy do wylotu lasku i oczom naszym ukazała się najprawdziwsza... piaskownica.
Zobaczywszy rozmiary mekki Szwedzkiego narodu wybuchłam śmiechem, który pewnie uznano za histeryczny, spowodowany nadmiarem szczęścia. Ta "ogromna" miała jakieś 20 m szerokości i 150 m długości. I to tyle. Przyznać jednak trzeba, że zadbana była jak na Skandynawię przystało. Oczyszczony był nie tylko piasek ale i dno kąpieliska, a jako nagrodę dla strudzonych wędrowców ktoś zaimprowizował "siatkę" do grania.
Jak to trafnie wszystko skwitował Adaś, jaki naród taka plaża. I z tą sentencją posyłam wszystkich nad Bałtyk.

Kilka zdjęć z Gotlandii latem:

1.Takie przeciętne pole

2. Upolowałam sobie Wikinga:)

3. Z tego zdjęcia moja jest niestety tylko piłka. A uśmiecha się do nas Gustav.
Mój nowy idol, którego historię poznacie później.

Wszystko schodzi na psy -czyli problem chuliganów w Västerås

2007-01-25T09:59:00.000+01:00

Wszystko zmierza ku upadkowi bo nawet do Västerås dotarli już chuliganie. A jesień była piękna tego roku i w listopadzie na rozpoczęcie sezonu bandy zeszły się tłumy. Zważywszy na fakt, że rozpoczęto budowę nowego lodowiska (które ma być zadaszone) nikogo nie zdziwiła ilość kibiców. Wszystko było jak zwykle, aż nagle... nie ustawili się w kolejkę!
Rozszalały tłum podchodził do bramek chaotycznie, doszło nawet do przepychania się jedni przed drugich. Najgorsze jednak nadeszło tuż zanim otwarto wejście. Jeden z kibiców stojącyh na samym przedzie nie wytrzymał presji i... zemdlał. Służby ratownicze zjawiły się natychmiast (bo przecież karetka stała za rogiem - nareszcie zdarzyło się wiecznie oczekiwane "jakby co"). Bladego i nieco oszołomionego kibica zabrano do szpitala.
Skutki tego jakże brutalnego aktu przemocy odbiły się na zdrowiu psychicznym miłośnika bandy. Na kolejny mecz mógł pójść dopiero za dwa dni!
Jedynymi, którzy na tym skorzystali, byli oczywiście dziennikarze. O tak poważnym wydarzeniu w dodatku sportowym do gazety codzienej (DN, VLT) opowiadano o tym przez tydzień, tak samo w wiadomościach sportowych w telewizji. Cała Szwecja zamarła w oczekiwaniu na nadchodzący weekend - co też wydarzy się na meczu rewanżowym w Örebro?
W sobotę od południa na miejscu były kamery. Dziennikarze i mieszkańcy miasta wstrzymali dech gdy "zielono-biali" przyjechali przed stadion. I słusznie, bo tak zorganizowanych i pogodnych kibiców nieczęsto mogli oglądać.
:)

PS. Niedowiarkom i sceptykom chętnie dostarczę 7 artykułów z VLT opublikowanych w owym strasznym czasie.

Zima zima a tu śniegu nima

2007-01-25T09:44:00.000+01:00

Cała Szwecja sparaliżowana. Depresja się pogłębia i nawet przeceny powariowały i zaczęły się później. To wszystko skutki braku śniegu w Västerås. Każdy porządny Szwed wie, że jak tylko kończy się lato i opadną liście trzeba szykować narty, skuter no i obowiązkowo łyżwy i kij do bandy (hokeja czy czegokolwiek) bo już zaraz będzie biało. Nie w tym roku jednak. Nie dość, że od października śnieg widzieli raz, to jeszcze jezioro nie zamarzło i nawet się pojeździć nie da. Lapończycy wietrzą koniec świata a kibice sportów zimowych ogłosili zbiorową żałobę i zorganizowali mistrzostwa bandy na Syberii (serio!).
Tak było do niedawna. Na szczęście dwa dni temu wszystko wróciło do normy. W nocy spadło pół metra śniegu, zaczęły jeździć pługi i piaskarki (bo tam się nie soli - przecież to nieekologiczne!) i można spokojnie zacząć narzekać. Bo przecież jak co roku zaskoczyła ich zima i w całym mieście jest komunikacyjny paraliż.
:)

Na zdjęciu: zamarznięte jezioro Mälaren.

troche smiesznych zdjec

2006-05-07T10:39:00.000+02:00

Rak czyli krewetka

2006-05-07T10:32:00.000+02:00

Jakby nie patrzec mieszkam w kraju o baaardzo dlugiej linii brzegowej. Nic wiec wlasciwie dziwnego, ze Szwedzi kochaja wszelkiego rodzaju potrawy z morskich zwierzatek. (Nie probowalam jeszcze legendarnych zgnilych sledzi ale powoli dojrzewam do tej mysli...) Nieco bardziej dziwne wydaje sie jednak, jak czesto i duzo je sie tutaj zwierzatek poludniowych.
Przez jakis czas zylam w slodkiej nieswiadomosci i przekonaniu, ze tutaj to tylko dorsz i losos. Az pewnego dnia na jakims tam poczestunku pod wieczor zaserwowano kanapki. Pyszniutkie, z majonezikiem, czyms delikatnym w srodku i pokropione cytrynka. Swiatlo bylo nastrojowe, gadka sie toczy, zjadlam ze smakiem i ...nieopatrznie spytalam Anne z kuchni coz to bylo takiego smakowitego. Okazalo sie,ze zjadlam krewetki! W ten oto sposob zostalam kanibalem, ale musze przyznac, ze sprawia mi to perwersyjna przyjemnosc dla podniebienia:D
PS. a po szwedzku krewetka to "rak", wiecie tak dla zmylenia przeciwnika.

Wielki powrot!

2006-04-16T17:21:00.000+02:00

Kochani! Juz wkrotce po dlugich tygodniach przerwy na arene swiatowa powroci Losiowisko!
A w nim:

Bada Bastun, czyli co ma Szwed do Fina?
Rak czyli Krewetka.
Wielkanocne Baby, czyli czarownica na swieta.
Muzea w Sztokholmie, czyli napisze cos madrego.

Zapraszam i przepraszam za dluga nieobecnosc. Ale uczylam sie dzielnie, pracowalam i przeprowadzalam.

Buziaki! Agnieszka

Bada Bastun

2006-03-23T12:02:00.000+01:00

Mieszkancy dalekej polnocy sa w stanie zrobic wszystko w pogoni za cieplem. Polowa z tych rzeczy graniczy z szalenstwem lub conajmniej lekkim brakiem szostej klepki. Do niedawna zaliczalam do grona tych pomyslow finski wynalazek, czyli saune.
Sauna jest w Szwecji jak sniadanie - podstawa dnia. A to wszystko dzieki Finom. Ale może po kolei.
Sauna jak się pewnie domyslacie to taki mały domek, ewentualnie pokoik, w którym jest strasznie gorąco. Są tam zazwyczaj kamienie albo jakies inne cos co sie zazy i tli i to sie polewa woda, zeby nam powietrze za bardzo nie wyschlo.
W takim domku siada sobie Szwed z Finem, albo cala rodzina najlepiej i... no siedzi i sie poci. Oczywiscie najlepiej jeszcze jak pod reka jest zimne piwo:) Sauny sa tutaj wszedzie. Mnostwo ludzi ma je w domach, a na basenach czy w klubach sportowych, fitness klubach i innych takich sa po prostu zawsze i ... za darmo!
Ale co ja mam do tego? Otoz ostatnio wybralam sie z Maria na basen. (Dla nieuswiadomionych Maria - moja szwedzka kolezanka co mnie regularnie bije i kopie). Poplywalysmy dzielnie, wychodzimy z wody a tu Maria wyskakuje z pomyslem,zeby isc do sauny. Balam sie po prostu panicznie, ale po namowach i obietnicach, ze moge stac przy drzwiach z mokrym recznikiem i wyjsc za minute ostatecznie dalam sie namowic.
Wchodze i pierwsze co widze to... termometr a na nim 80 stopni celsjusza! Oczywiscie zrobilam zwrot w tyl ale tam na moje nieszczescie stala Maria i szczerzyla sie zadowolona. Co robic, usiadlam przygotowana na najgorsze i juz mialam zaczac spisywac testament kiedy ... okazalo sie,ze termometr chyba jest zepsuty bo tak naprawde bylo bardzo przyjemnie. Jakis taki smieszny spryskiwacz nawilzal powietrze, miesnie sie rozluznily no po prostu miodzio! Fakt,ze lepiej nie brac zbyt glebokich wdechow, bo wtedy czuc jakie jest gorace powietrze, ale musze przyznac,ze wreszcie choc troche zrozumialam moich szalonych wikingow.
Siedzialysmy tam chyba z pol godziny i - jak to bywa zazwyczaj w takich przypadkach - to Maria w koncu stwierdzila,ze chce wyjsc, bo mnie sie tam jak najbardziej podobalo:)
Zabraklo tylko tradycyjnego tarzania sie w sniegu (ktorego jeszcze 2 tygodnie temu nie brakowalo!) ale stwierdzilysmy,ze troche za daleko jest na ulice i zadowolilysmy sie zimnym prysznicem. Jednym slowem GORACO polecam:D

Drodzy Czytelnicy!

2006-03-07T13:52:00.000+01:00

Wzruszona iloscia ( I JAKOSCIA) komentarzy na blogu, swiadczaca o wzrastajacej popularnosci Losiowiska postanowilam jakos ladnie Wam podziekowac za wspolodzial w tej zbrodni zwanej grafomania:) Strasznie sie ciesze, ze moge sie z Wami dzielic swoimi wrazeniami ze Szwecji, pokazywac zdjecia i przy okazji miec ubaw z zycia towarzyskiego jakie sie w okol tego toczy. Wyglada na to,ze bliskie mi osoby znalazly jakis punkt spotkan chocby sie nawet nie znaly, jak chocby Kasia i Gobell. Mam nadzieje, ze nasza tworcza wspolpraca bedzie dalej rozkwitac, zwlaszcza, ze .... ZOSTAJE DO KONCA ROKU! Spokojnie, spokojnie - SZKOLNEGO:) Wszystko juz niemal zalatwione, nawet sprawa mieszkania. Pozostaja jedynie dwie kwestie - towarzystwa do podrozowania po tym pieknym kraju w wakacje i egzaminu ze szwedzkiego. Ale w kupie razniej wiec z Waszym poparciem na pewno dam rade:)
BUZIAKI! I milego czytania:)

Portowe miasto Göteborg

2006-03-02T16:14:00.000+01:00

Tamze bylam. W sumie niezbyt jest o czym pisac. Miasto niewielkie, wszedzie widac zurawie ze stoczni, staroweczka tycia i uboga. Ja w dodatku bylam tam zegnac sie z Ruth, ktora niestety juz konczyla swoja asystencka kariere. Tym co mi sie tam najbardziej podobalo, byl fakt, ze promy traktowane sa jak zwykly srodek komunikacji miejskiej. Kursuja czesto a bilet kosztuje tyle samo co na autobus. Czyli to miasto ma wyjatkowo wyspy zamiast dzielnic. A to pare fotek. Wiekszosc z nich zrobilam na wyspach niedaleko Göteborga.

Sie imprezowalo

2006-03-02T15:38:00.000+01:00

Poniewaz mam teraz ferie zimowe, rozbijam sie po Szwecji. Pierwszy weekend - Uppsala i moi ulubieni asystenci znowu w akcji!

Gotland - zdjecia

2006-03-02T15:34:00.000+01:00

PS.Chcialam tylko zauwazyc,ze oba kolorowe zdjecia sa NIETKNIETE Photoshopem:)

Gotland

2006-03-02T14:54:00.000+01:00

Mam pewne zaleglosci z czasow kiedy jeszcze nie mialam bloga. Ach jakze to dawno bylo, dobrze ze ide z postepem;) Poki mnie jednak jeszcze nadwyrezona wiekiem pamiec nie zawodzi napisze slow kilka o Gotlandzie.

Na poczatek kilka informacji dla niewtajemniczonych, czyli wszystkich ktorzy nie wiedziec czemu nie sa zakochani w skandynawii . Gotland to najwieksza nalezaca do Szwecji wyspa. Lezy bardziej w zatoce Botnickiej niz na Baltyku, mniej wiecej w polowie drogi do Finlandii. Jest 'ogromna' - ma jakies 150 km dlugosci i moze z 50km szerokosci. Z 50tys mieszkancow 22 tys mieszka w 'miescie' czyli w Visby. Chociaz ja w to nie wierze bo byla i widzialam moze ze 20 osob, zaloze sie ze doliczyli turystow,zeby sobie poprawic statystyki;)

Jesli komus nazwa sie skojarzyla z Gothami, to bardzo prawidlowo, bo wlasnie stad pochodza. Nie nalezy ich jednak mylic z chudymi, ufarbowanymi na czarno nastolatkami! To byli porzadni germani i nawet wychodowali sobie specjalne owce. DWUKOLOROWE!

Jesli chodzi o samo Visby to autentycznie nie da sie tam byc i nie zakochac. Lezy nad samym morzem, otoczone murem obronnym, ktory zachowal sie od sredniowiecza w rewelacyjnym stanie. Domy w miasteczku tez pamietaja 15 wiek albo i lepiej. Tym co zrobilo na mnie najwieksze wrazenie, byly jednak wszechobecne ruiny. No bo wyobrazcie sobie,ze w miejscowosci, ktora wzdluz i wszerz mozna przejsc w 20 minut, jest chyba z 10 olbrzymich katedr. Niby wiem,ze to byla kiedys bardzo bogata wyspa, ale zeby az tak...? Swoja droga co oni z tymi katedrami robili? Chyba budowali z nudow i nadmiaru kasy. Ale przyznac trzeba,ze efekt jest oszalamiajacy. Mimo,ze z ich dawnej swietnosci pozostaly po pozarach tylko zewnetrzne mury, to i tak zapieraja dech w piersiach. A jak ktos kocha romantycznych malarzy to to jest najlepsze miejsce,zeby sobie na takie obrazki popatrzec.

Niestety zima nie mozna zwiedzac ruin, podziwiac ogrodu botanicznego ani przekonac sie czy nazwa 'rozane miasteczko' jest zasluzenie nadana Visby,ale wasz tajnos agentos wroci tam latem i wszystko sprawdzi. Ponoc kazdy dom otaczaja wtedy krzewy rozane, a w czasie 'tygodnia sredniowiecznego' po uliczkach i ruinach spaceruja sobie oprocz turystow ludziki w dawnych strojach. Ale bedzie:)

Szwecja - czyli swiat nie bedzie!

2006-02-16T13:27:00.000+01:00

Zaczelo sie niewinnie. Od buleczek cynamonowych. (ACH!!) Ktoregos pieknego dnia po prostu wszyscy w szkole sie nimi obiadali jak jeden maz popijajac mlekiem. Dziwny objaw trzeba przyznac, taka epidemia. Bo chociaz buleczki sa niepowtarzalne to dlaczego tak nagle wszystkich wzielo? Uswiadomily mnie - jak zwykle - dzieci: Przeciez to Dzien Buleczek Cynamonowych. No tak, jakze moglam nie wiedziec...
I faktycznie w szwedzkim kalendarzu jest takie swieto 4 pazdziernika.
Postanowilam nie dac sie zaskoczyc i wypytac o wszystkie mozliwe nadchodzace swieta i dowiedzialam sie, ze:
- nie ma dnia dziecka- bo i po co, tu jest dzien dziecka caly rok - zwlaszcza w szkole;) ;
- jest Wielkanoc, ale malo kto wie wlasciwie dlaczego jest takie swieto na wiosne;
Sa za to bardzo ciekawe erzace. Na przyklad... tlusty wtorek zamiast czwartku. Niestety do niedawna ubogi lud polnocy nie zna takich dobroci jak porzadny paczek ale maja swoje semle. Nie topia tez marzanny tylko przebieraja dzieci za czarownice i wyganiaja za morze (to niedlugo bo w marcu - jak tylko zobacze zdam sprawozdanie).
Dziwny kraj nieprawdaz?
Ale jedno trzeba im przyznac, duzo wierniej trzymaja sie swoich poganskich tradycji i nie ulegaja pod tym wzgledem wszechobecnej amerykanizacji. I za to ich nalezy chwalic. A jak sie juz ich nachwalimy to podazajac za dobrym przykladem zrobmy projekt wianka na noc Swietojanska:)

Slowniczek cz.2

2006-02-16T12:17:00.000+01:00

Szwedzki TYP
Czlowiek uczy sie cale zycie. Najwiecej w szkole. A juz na pewno w podstawowej od dzieci. Slucham sobie jak gulgocza i ciagle dowiaduje sie nowych rzeczy. I tak na przyklad na poczatku pobytu dowiedzialam sie co to jest TYP. Nie latwo bylo. To takie slowko wytrych, ktorego uzywa kazdy a nikt nie umie wytlumaczyc. Ale - jak to zwykle bywa - jest bardzo ekonomiczne. Zastepuje nasze 'mniej wiecej' i 'cos w tym stylu' (swoja droga pewnie im sie ta ekonomia stad wziela, ze nienajlepiej sie monologuje na mrozie). A uzyte w praktyce wyglada tak:
-Seppo, czy hockey-bockey to cos jak bandy?
- TYP.

-Kimmo, jutro zaczynamy o 8mej?
-TYP.

-Czesc Klara, jak bylo na zakupach?
- Kupilam sobie spodnie TYP jak twoje, i bluze TYP z kapturem i wydalam TYP 1000 koron.

I musze przyznac, ze chociaz szwedzki TYP mnie bawi bo latwo go uzyc w zartach to krew mnie zalewa jak slysze LIKSOM, ktore jest niczym innym jak wszedobylskim JAKBY. Widac choroby jezykowe przenosza sie jak ptasia grypa.

Szwedzki slownik dla poczatkujacych.

2006-02-16T11:07:00.000+01:00

O tym, ze szwedzki jest piekny wszyscy juz pewnie wiecie. Mozecie jednak nie znac kilku bardzo waznych podstawowych slow, ktore dodaja uroku kazdemu zdaniu. Niektore dlatego, ze wyrazaja to co my musimy opisywac, inne dlatego, ze przetlumaczone doslownie sprawiaja mi wiele radosci.

Magiczne slowo FIKA
Nie mozna sie bez niego obyc i zdecydowanie jest jednym z pierwszych jakich sie czlowiek tutaj uczy. Jest zarowno rzeczownikiem jak i czasownikiem. A znaczy tyle co 'napic sie kawy, zjesc cos smacznego, odpaczac i pogadac' w jednym. Mozna miec ochote na FIKA, mozna to zorganizowac, szukac dogodnego miejsca na FIKA. Jesli ktos jest chwilowo niedostepny to prawdopodobnie wlasnie FIKA. Co wiecej nie jest to zadnym specjalnym przywilejem. Moi znajomi Szwedzi byli autentycznie przerazeni i pelni podziwu dla Polakow kiedy sie doweidzieli, ze u nas nie ma oficjalnej przerwy na kawe. Tutaj w ciagu dnia kazdy ma dwie takie przerwy - w okolicach 10ej i 14, oraz przerwe na lunch, trwajaca okolo godziny, kiedy to absolutnie nie wolno pracowac. A to Ci. A wlasnie!

LAGOM czyli w sam raz
Kolejne bardzo przydatne slowko. Znaczy nie tylko tyle co w sam raz. Nie za duzo, nie za malo. W sam raz, akurat itp. Mozna sie lagom najesc, wyspac, nalozyc sobie ciasta, trenowac logom i nie dostac zakwasow. Pogoda LAGOM to nie za goraco i nie za zimno, nie pada, nie wieje i generalnie jest super.
Mozna tez za jego pomoca odpowiadac na pytania. Na przyklad: ile bylo sniegu w Sälen?
LAGOM. (czyli tylko okolo metra, bo Seppo uwinal sie z odsniezaniem w pol godziny a bylo bardzo ladnie).
Tylko losie nie sa LAGOM bo zzeraja kwiatki z Ingeli ogrodka.

Jeszcze kilka zdjec ze Sztokholmu

2006-02-16T10:39:00.000+01:00

Asystenci w Sztokholmie:)

2006-02-16T10:28:00.000+01:00

Ano bylo sie w Sztokholmie. Sie nioslo kaganek oswiaty i swiecilo w Instytucie Goethego. I sie spotkalo moich ulubionych:) Tworzymy razem nierozlaczna 'Kicher Team' i stanowczo jestesmy 'Dancing Queens'. Panie i Panowie oto kilka zdjec.

Adrienn The Dancing Machine from Hungary

Saskia Kicher Maister from Germany!

And Vladi SRAS from Slovakia!*

A tego goscia nie znam ale dobrze sie bawil.

Niestety nasza wesola gromadka nie byla w komplecie, bo zabraklo Ruth z Belgii, ale mamy zamiar to nadrobic w ten weekend.

* Wszystkie ksywki zastrzezone, ciekawych pochodzenia zapraszam do komentowania::)

Sztokholm

2006-02-16T10:08:00.000+01:00

Tym razem bedzie bez dowcipow i fajerwerkow. Po prostu o jednej z najmilszych stolic swiata- Sztokholmie. Osobiscie uwazam, ze nie mozna tu przyjechac i sie nie zakochac w tym miescie. Ma wszystkie zalety stolicy i niemal zadnych jej wad.
Jest najwiekszym miastem Szwecji - zdaje sie cos okolo 1 mln mieszkancow! A przy okazji jedynym, w ktorym w godzinach szczytu tworza sie korki. Ale nawet z tym juz sobie niemal prowadzili bo teraz obowiazuje oplata za poruszanie sie samochodem w obrebie centrum. Nikomu to nie przeszkadza i nie bylo zadnych buntow bo komunikacja miejska doskonale zastepuje samochod. Linie metra (tak tak, maja ich kilka a nie jedna smetna nitke) docieraja niemal wszedzie, a jesli nie to autobusy i kolejki podmiejskie sa tak zsynchronizowane w czasie,ze nie ma problemu z dojazdem i czekaniem na przystankach. To samo jest z autobusami. 'Szwedzka precyzja' objawia sie miedzy innymi tym, ze jesli musisz podrozowac z przesiadka to masz pewnosc,ze kolejny autobus na CIebie poczeka. A zeby zaden kierowca sie nie zapomnial, komunikuja sie przez radio i informuja sie o pasazerach.
Nie ma tutaj niemal zadnych wiezowcow. Co moim zdaniem jest cudem architektonicznym. Wszystko w centrum jest albo stare albo stylizowane, tak ze nie ma zadnych dziwnych hybryd typu stara kamieniczka i PRLowska dobudowka.
Fama glosi,ze jest to Wenecja Polnocy. Fama nie klamie, ma dobrych informatorow. Sztokholm lezy na niemal 60 wysepkach polaczonych mostami. Latem wszedzie czuc zapach morza a nie spalin no i oczywiscie slychac mewy. Przy okazji zapewnia to sporo atrakcji. Ja na przyklad ostatnio nocowalam w hostelu, ktory byl... lodzia! Jesli ma sie szczescie mozna zarezerwowac sobie miejsce na wielkim bialym trzymasztowcu tuz kolo starego miasta.
Zima tez nie jest tu taka znowu nudna i okropna. Ciemno, zimno i snieznie ale za tote kafejki...
Picie kawy jest dla Szwedow jak oddychanie. Slodycze konieczne do przetrwania zimy nic wiec dziwnego, ze co kilka metrow mozna i cos zjesc i sie napic. A z tym nierozlacznie wiaze sie magiczne slowo 'fika'. Ale o tym kiedy indziej bo wlasnie Maria przyniosla do pokoju... KLADDKAKA!!!:D

Perelka 3. Biale szalenstwo

2006-02-10T09:16:00.000+01:00

Szwedzi kochaja zime. Oczywiscie pod warunkiem, ze spadnie dostatecznie duzo sniegu i bedzie ponizej zera (co w moim Vasteras wcale nie jest takie oczywiste, bo to taki troche 'biegun ciepla'). Jesli jednak pogoda dopisze, masowo wpelzaja na lod i snieg zeby sie oddac radosnym zabawom zimowym. Najukochansze sa jednak te, ktore maja cos wspolnego z lodem i lyzwami. I tu niespodzianka - wcale niekoniecznie hokej! Istnieje bowiem cos, co nieznane jest nie mal nam - ludziom z poludnia - BANDY. Na pierwszy rzut oka, ciezko sie zorientowac,ze jest miedzy tymi sportami jakas roznica. Ja na przyklad zylam sobie dlugi czas w slodkim przeswiadczeniu,ze dzieciaki graja namietnie na wfie w hokeja ziemnego (czy jakos tak), po kilku wybuchach smiechu zorientowalam sie jednak,ze cos jest nie tak i zostalam uswiadomiona. Otoz:

w hokeja gra sie innymi kijami - dluzszymi i zakrzywionymi pod innym katem (ach, jakie to oczywiste;) no i gra sie tym, jak mu tam... krazkiem!
w bandy gra sie oczywiscie tymi krotszymi kijami i pileczka zamiast krazka, no i od razu widac,ze lodowisko jest o te kilka metrow wieksze!
innebandy - to to samo co bandy tylko na sali gimnastycznej, ale mozna grac zarowno na rolkach jak i 'na piechote';

Tak przeszkolona, wrocilam do domu dumna i blada, ze zapamietalam wszystkie szczegoly i jak to duzo wiem juz o Szwecji. Tia, tylko wieczorem spotkalam Seppo z kijem pod pacha. Powiedzial,ze idzie grac w Hockey-Bockey...

Perelka 2 - maraton na cztery mile i co maja frytki do przeklenstw

2006-02-10T08:58:00.000+01:00

Szwecja to piekny kraj. Duzy. Baaardzo dlugi. W zwiazku z powyzszym i faktem,ze mieszka tu zaledwie 10 mln ludzi (przypominam,ze to tyle co mieszkancow Londynu!) wszystko jest w srodku niczego. Nie nalezy sie jednak poddawac zimowej depresji, na wszystko da sie spojrzec bardziej pozytywnie. Na przyklad do sasiadki nie jest wcale tak daleko, przeciez to tylko cztery mile. Bo szwedzka mila to 10 km:)

Nikt by dzisiaj nie uwierzyl, ze to wlasnie moi nowi znajomi podbili kiedys kawal europy a wczesniej byli postrachem morz i oceanow. Z krwiozerczej natury nie zostalo nic, nawet... brzydkie slowo. Najgorsze co moze sie komus wymsknac w chwilach wielkiej zlosci to... diabel, albo -nie daj Boze - piekielny krolik! Jesli cos jest po naszemu zaje...te to na pewno jest 'skit bra' czyli w wolnym tlumaczeniu 'gowno dobrze'. W chwilach napadow frustracji bardzo zrecznym zwrotem jest 'skit pommes frit', natomiast nasze cztery litery to bardzo poetycka 'bak sidan' (czyli tylna czesc) albo 'rumpa' czyli po prostu pupa.
Skad takie 'ubogie slownictwo' w tym narodzie? Ano wyglada na to,ze w przeciwienistwie do Slowian, ludy skandynawskie ciala i spraw cielesnych nie uwazaja za wstydliwe czy gorszace, nie widza wiec potrzeby ich ponizania. Jedynym co na to zasluguje zostaje wiec piekielny krolik:)

Perelka 1. Szwedzkie dziwactwa

2006-02-10T08:46:00.000+01:00

Siedze sobie na polnocy i zbieram rozne perelki. Im dluzej tu jestem tym bardziej mnie zaskakuja. Ale jak to dobrze ujela wczoraj Anna, nie powinnam sie dziwic w koncu jestem w kraju bialych nocy. (Swoja droga angielskie 'midnight sun' tez ladnie brzmi, tak... romantycznie).
Perelka 1. Tlusty Wtorek.
Tak blisko a tak daleko;) Otoz w Szwecji nikt nie slyszal o tlustym czwartku, natomiast wszyscy kochaja wtorek. Zasada ogolnie rzecz biorac podobna. Tyle, ze najesc sie trzeba semli a nie paczkow ani faworkow (ktore tutaj znaja!!!). A co to jest semla? To taka specjalna buleczka, ktora wypieka sie tylko w okresie karnawalu. Ciasto troszke jak na ptysie ale bardziej miekkie uformowane w buleczki. Obcinamy wierzcholek - taka przykrywke - w srodek nakladamy masy marcepanowej, pakujemy w to mnostwo bitej smietany i przykrywamy wycietym kawalkiem. Prosze mi tu nie krzyczec,ze to ptys, bo to ZUPELNIE INACZEJ smakuje:)

PS. Podobnie jak semle w karnawale, peparkaka pieczemy tylko w adwencie, glog pijemy w okolicach Bozego Narodzenia a w noc Swietojanska koniecznie jemy truskawki z bita smietana:)

Rozne takie zdjecia ze Szwecji

2006-01-31T14:24:00.000+01:00

Szwedzki adwent

2006-01-30T17:35:00.000+01:00

Wydawalo by sie, ze w protestanckim kraju Swieta beda duzo mniej widoczne niz w Polsce. Jakze mozna sie jednak milo zaskoczyc:) I wcale nie mowie tu o nawale dekoracji w centrach handlowych. Chodzi o to jak fajnie Szwedzi czekaja.
Na poczatku grudnia cala Szwecja zapelnia sie swiatelkami. Widok jest bardzo przyjemny i nieco rozjasnia ten najciemniejszy okres w roku. Doslownie w kazdym oknie stoja charakterystyczne swieczniki (teraz z malymi lampkami zamiast plomykow) i wisza roznej masci i rodzaju gwiazdy.
Ale na tym nie koniec. Kazdy wie, ze najfajniejsza czescia adwentu sa slodycze i majsterkowanie. Slodycze tez nie moga byc byle jakie. Obowiazkowo trzeba upiec Pepparkaka (juz cos o nich wspominalam - mniam!) i buleczki z szafranem i masa marcepanowa.
Ja jak zwykle takie wariactwa wyczynialam u Landehagow. Zebralismy sie ktoregos wieczora u nich w domu (gdzie swoja droga moglabym uchodzic za przedstawicielke egzotycznej urody bo to same blondasy) i sie zaczelo. Wszystkie duze dzieci przy stole wycinaly pierniczki i doslownie jak w 'Dzieciach z Bullerbyn' rozgrywaly sie walki o foremke swinke.
Nastepny punkt programu to buleczki z szafranem - koniecznie zwiniete w pewien okreslony sposob. Sa rozne wzorki - dla dziewczynek, chlopcow, na Swieta, dla Swietej Lucji... Czyli jednym slowem, niech zyja poganskie zwyczaje;)
Jak sie juz czlowiek nawcina takich slodyczy to moze spokojnie zajac sie czyms pozytecznym. Na przyklad majsterkowaniem. Udalo mi sie wkrecic z zona Seppo na taki 'majsterkowany wieczor' i bylo super. Od tamtej pory 'Pyssla' (czyli majsterkowanie) to moja ksywka w szkole.
A spotkanie bylo super. Siedzialam w takim TYPICZNYM szwedzkim domu - czerwonym z bialymi oknami i w srodku niczego. W wielkiej kuchni przy drewnianym stole zarzuconym drucikami, koralikami, farbkami i innymi niezbednymi akcesoriami i 'pysslowalam' sobie radosnie cwiczac przy okazji szwedzki. Nie obylo sie bez pytania do ktorego gimnazjum (odpowiednik liceum) chodze. HIHI.
NO, tak to na Swieta mozna czekac caly rok:)

Jak Szwedzi okradaja swiateczne drzewko

2006-01-30T17:11:00.000+01:00

Szwedzi jak to Szwedzi maja swoje dziwactwa. Na szczescie nie wszystkie sa rownie przyjemne jak zapach ich ukochanych zgnilych sledzi (ktorych jeszcze nota bene nie probowalam).
Jedna z takich rzeczy jest swieto zwane po ichniemu Julgransplundring, czyli po naszemu pladrowanie choinki. Ogolnie chodzi o to, zeby bylo glosno, tloczno, wesolo i z duza iloscia slodyczy, a co do szczegolow to juz opowiadam.
Otoz w okolicy 12 stycznia (czyli kiedy drzewka juz nie sa takie sliczne), koniecznie w niedziele nalezy sprosic do siebie duza ilosc gosci w celu rozebrania choinki. Jesli jest sie przyzwoitym Szwedem to powinno na niej byc mnostwo slodyczy, a przede wsztstkim moich ukochanych Pepparkaka, czyli tych pysznosci cynamonowo-ziolowych ktore mozna kupic u nas w Ikei.
Zeby nie bylo za szybko wszystkie slodycze pakujemy do torebek - ma byc ich tyle ile ludzi sie sprosilo. Moze oczywiscie sie przydazyc,ze mamy w domu male Szwedziatka, ktore choinke spladrowaly wczesniej na wlasna reke - w takim przypadku slodycze trzeba koniecznie zakupic albo upiec swieze. Kiedy juz wszystko jest w trebkach a reszta ozdob spakowana nadchodzi punkt kulminacyjny programu czyli tance i spiewy. Ja mialam okazje pladrowac drzewko u rodziny rownie muzykalnej co zwariowanej i licznej wiec bylo bardzo wesolo. Janne gral na akordeonie, a mysmy radosnie plasali spiewajac o zielonych zabkach (co nie maja ogona ani uszek), o muzykantach, o tym co robia dziewczynki, chlopcy, i co caly skandynawski narod robi przez caly tydzien. Na koniec obowiazkowo wezyk dookola domu z piesnia na ustach, ze Swieta minely, ale przeciez za rok beda znowu. Potem juz tylko 'rakieta' (jak ktos nie wie, to wyjasniam,ze trzeba duzo tupac i halasowac) i wreszcie... choinka wylatuje PRZEZ OKNO!
Zaloze sie,ze juz zapomnieliscie o tych slodyczach w torebkach - ale wierzcie mi, ze szwedzkie dzieci by na to nie pozwolily. Nie nalezy im jednak zbytnio ulatwiac zycia i z tym wiaze sie kolejna tradycja - staw z rybkami.
Instrukcja obslugi do stawu:

Nalezy powiesic w drzwiach przescieradlo - najlepiej niebieskie z namalowanymi rybkami,ale przeciez wszystko zalezy od wyobrazni;)
ustawiamy sie w ogonku aedlug starszenstwa z najmlodszym na czele, ktore to dziece dzierzy w reku kij od szczotki ze sznurkiem i klipsem na koncu (albo wedke - jak kto woli)
Sadzamy kogos 'w wodzie' czyli za stawem i zarzucamy wedke,

Wylowic mozna rozne rzeczy, z para starych skarpetek wlacznie, ale na szczescie rybki sa uprzejme i przyjmuja reklamacje i przy odrobinie szczescia za ktoryms razem wylowimy cukierki:D
A skorosmy sie juz tak nameczyli to mozna usiasc i posilic sie spokojnie kawalkiem pysznego czekoladowego zakalca i resztka glögga. (A kto nie wie o czym mowa niech zaluje!)

Duze dzieci

2006-01-30T12:22:00.000+01:00

Ten weekend, jak pewnie widac obfitowal w atrakcje. Typowo szwedzkie ale niekoniecznie typowe:) W sobote ja i moja nowa kolezanka Amanda (ta w rozowym;) wybralysmy sie do Sztokholmu do Junibacken. To takie miejsce dla dzieci w kazdym wieku, ktore jest swiatem Astrid Lindgren.

Od razu po przekroczeniu progu dzieci ktore juz jakis czas temu mialy nascie czuja sie jak Guliwer w krainie liliputow. Wszystko jest zrobione dla dzieci, kolorowe i... coz bede ukrywac STRASZNIE FAJNE! Schowki na kurtki to grzbiety ksiazek, wieszaki - kredki itp. Glowna atrakcja to taki malutki pociag, ktorym sie jedzie przez rozne bajki. TAK mi sie podobalo! Wagoniki jada, lataja, przekrecaja sie na rozne strony, sa miejsca gdzie czlowiek robi sie malutki i wielkosci naparstka, a mysz jest TAKA wielka. I byla RONIA! I SMOK! A przewodnikiem po tym swiecie byla Astrid, ktora slychac bylo zza swiatow...eee, z glosnikow znaczy.

Po przyjemnej przejazdzce idzie sie do Willi Smiesznotki. Oczywiscie jest tam Pippi i kon i jest bardzo smiesznie i na zywo, bo co jakis czas aktorzy odgrywaja male przedstawienie. A jak nie graja mozna szalec po calej Willi czego dowody znajda sie ponizej.

Biegówki

2006-01-30T11:58:00.000+01:00

Jak juz mi sie napisalo, szwedzi nie usiedza minuty na miejscu. Obiawia sie to miedzy innymi tym,ze do tej pory nie znam swoich sasiadow - bo nigdy ich nie ma w domu, oraz tlumami na sciezkach rowerowych, lodowiskach i innych tego typu placowkach. Calkiem przyjemna sprawa zwlaszcza, ze mozna tu robic mnostwo rzecz rowniez zima.
W tym tygodniu na tapecie... NARTY BIEGÓWKI! Cos czego zawsze chcialam sprobowac a jakos nigdy nie bylo okazji. Tym razem w role nauczyciela wcielil sie moj mentor Kimmo (ktorego sobie nie obejrzycie bo gwiazda sesji zdjeciowej bylam ja;)). Tak wiec w niedziele rano wzielismy sprzet i pojechalismy do lezacego niedaleko mojego domu lasku. Na szczescie na pierwsza lekcje zostalismy na oslej laczce,zebym sobie kózka nie polamala nozek na gorkach. Na sporej laczce wytyczone byly dwa rownolegle tory wiec wystarczylo tylko postawic narty i jechac! I powiem Wam,ze naprawde jest to dosyc latwe!

Trzeba tylko pamietac,zeby nie isc na wielblada (dwie lewe, dwie prawe) i jakos sie jedzie. Jak dla mnie bomba! Mam nadzieje,ze znajdzie sie w Warszawie miejsce gdzie mozna ten przepyszny sport uprawiac bo sie autentycznie zkochalam:)

A po szczesliwym powrocie do domu w jednym kawalku padlam i... przespalam trzy godziny:D

szwedzki sport

2006-01-27T22:01:00.000+01:00

A tak oto wyglada zimowe popoludnie w Västerås. Chcialabym tylko zauwazyc,ze jest dopiero 14.oo a slonko calkiem nisko. Mam nadzieje,ze spokojnie ogladacie wszystko bo sie dopiero ucze obslugiwac to urzadzenie.

Jak to sie robi?

2006-01-27T21:38:00.000+01:00

No wiec stalo sie. Najwieksza milosniczka zapachu dlugopisow przerzucila sie na klawiature. Ale co zrobic jak zlosliwe poczty elektroniczne nawalaja albo twierdza,ze wysylanie 150 maili dziennie graniczy ze spamem? Phi. No nie moja wina,ze probowalam pare razy wyslac zdjecia. Nie udalo sie. Dzieki zdobyczom nowoczesnej techniki bedziecie sobie mogli wszysy na biezaco czytac co ja tu porabiam:) A nawet skomentowac. Pod warunkiem oczywiscie,ze sama sie uporam z tym calym blogowaniem... Ale do adremu.
Jestem w Szwecji jak wszystkim wiadomo i wbrew pozorom nie marzne bardziej niz Ci co w domu sie ostali. Wlasciwie to mogliby tu przyjechac na ferie zimowe ogrzac sie troche. Ale grunt,ze jest snieg. A jak jest snieg to wiadomo - zimowe szalenstwo. A szwedzi niby z pozoru narod chlodny a poszalec umieja. Wiec ja tez, ale tylko troszke.
W zeszla sobote slonko pieknie swiecilo wiec co by nie marnowac takiej pieknej aury po treningu dalam sie wyciagnac na (nie nad - NA) jezioro w celu zazycia typowo szwedzkiego sportu pt. jazda na nozach. No dobrze, moze sie i nazywa inaczej ale ja ewidentnie przypielam sobie do butow cos co wygladalo jak noz z podstawka, po czym dostalam do raczek kijki. I tak to podpierajac sie patykami wyruszylam na podboj Jeziorka o wdziecznej nazwie Mälaren (tym razem, nie gniewaj sie Artur;) Musze przyznac,ze sport bardzo mi sie spodobal. Bardziej nawet niz jazda na zwyklych lyzwach bo bardziej przypomina jazde na rolkach. Pozatym mimo,ze jezdzi sie po wyznaczonym szlaku (jak to u szwedow odsniezonym i oznakowanym, co by sie nikomu nic nie stalo), to jednak jest to jazda po jeziorze a nie w kolko jak na karuzeli. 'Tor' do jazdy mial okolo 10 km ale poniewaz jestem ostraznym dziewczeciem pojezdzilam sobie na 'skroconej wersji' ktora miala okolo 3. Przyznam sie nieskromnie,ze niezle mi szlo (ani razu nie upadlam) i nawet umiem kontrolowanie hamowac.
Takie to mialam sportowe popoludnie.